Elimizi nereye atsak elektrikli bir şeyler; ya da uygulamalar, yazılımlar, bilgisayarlar, telefonlar… Münzevi değilsek teknoloji ile bir şekilde temas etmeden günümüz geçmiyor. Ekranlarda kaydırılan oklar, tıklanan düğmeler, geçiş efektleri ve tonlarca minicik detay. Ve gözlerimizde milisaniyelerle yer kaplayan bu detayların arkasında, UX Designer’lar duruyor. İş ilanlarından başlayıp teknoloji haberlerine, oradan da sokaklarda insanların sözcüklerinin arasına doğru çok hızlı bir yolculuk yaptı UX Design (UXD) kavramı. Birdenbire, bu kadar sıklıkla duymaya başladığım bu sözcük merakımı gıdıkladı, koyuldum araştırmaya!

UXD'da kilit unsurlar siz, keyfiniz ve kahyasıdır. Kaynak: zurb.com

UXD’da kilit unsurlar siz, keyfiniz ve kahyasıdır. Kaynak: zurb.com

Adından başladım, User Experience Design (Kullanıcı Deneyimi Tasarımı), gördüm ki ne de ismiyle müsemma! Varlık sebebi, teknolojik etkileşimlerimizin her boyutunu, bizi en mükemmel şekilde hissettirecek şekle getirmek: verimlilik, zevk, hız, bilmem siz ne ararsınız!Bu yüzden, amacı bu kadar açık ve net olan UXD’nin tanımı biraz muallak, gördüğünüz gibi kapsayabileceği disiplinlerin sınırı yok!

Günümüzün bugüne kadar adsız bırakılmış kahramanı UXD, başlarda direkt olarak web sitesi tasarımı olgusu ile eşdeğerdi. Bunun UXD’nin önemli bir parçası olduğu doğrudur, ama tanımını ciddi anlamda sınırladığı söylenebilir.Sıkça karşılaşılan bir başka yanlış anlama da, UXD’yi sadece teknoloji ürünlerinin fonksiyonelliğini maksimize eden bir alan olarak görmektir; nitekim her “design” (tasarım) kategorisinin içindeki estetik boyut pas geçilmemelidir. Fikrimce; gerek interdisipliner doğası, gerek sanatsal bakış açısının bir getirisi olarak UX Design, çağımızda bir tür modern sanat tarzı gibi dahi görülebilir.

İyi UX kötü UX. Kaynak: flightmedia.co

İyi UX kötü UX. Kaynak: flightmedia.co

Etrafında soyut tanımlarla geniş bir çerçeve çizip üstüne de methiyeler düzdüğüm UX Design ile bir sabah uyandığınızda nerelerde karşılaşıyorsunuz bir de ona bakalım isterseniz. Öncelikle sorayım, telefonunuza veya herhangi bir elektronik cihazınıza sesinizle komut veriyor, herhangi bir dili konuşuyorsanız tebrikler, UXD’nin kapsama alanına girmiş bulunmaktasınız. Ses tanıma (speech recognition) UXD’nin uğraştığı problemlerden bir tanesidir; herhangi bir web sitesinde veya uygulamada sayfalar/bölümler arası hareket etmekten ziyade konuşmak daha kolaydır. Yine de henüz, web sitesi veya uygulamalar içinde hareket etmekten sıkılmak için biraz erken. Bu yüzden UXD, kullandığınız her cihazda hareket etmenin aynı rahatlıkta olduğundan emin olmak zorundadır.

Zor tıklanan düğmeler, kayan eller, bilgisayarda çalışıp telefonda saçmalayan sayfalar… Bu şikayetleriniz UX Designer’lar için bir hediye olabilir. Son olarak da, sizin için özel olarak karşınıza çıkarılan bağlantılar, alışveriş önerileri ve “size özel” ile başlayan birçok şey UX Designer’ların sevdiği şeylerdir. Big Data denilen arkadaşımızın da yardımıyla, kullanımınıza ilişkin milisaniyeler ölçüsünde anlık olarak toplanılan verilerin, deneyiminizi en kolay hale getirmek için kullanılması başka bir UX Design problemidir. Hatta UX Design işin göz zevki ve kullanım kolaylığı boyutuna kadar inmiş durumdadır; nereye basmanın/dokunmanın sizin için en rahat olduğunu saptamaya dair algoritma geliştirmek, ya da estetik zevkinizi baz alarak teknoloji ürünlerini “sizin için” kişiselleştirmek UXD’nin yaptıklarının bir bölümüdür.

Teknoloji uzmanı olduğumu iddia etmek için birkaç okul daha okumam gerekir. Sizlere UXD hakkında bir fikir verebildiysem ne mutlu bana, lakin onu size tümüyle anlatmam imkansızdı. UXD dünyasına dalmak için aşağıda, bu konu ile uğraşan sevgili arkadaşlarım tarafından önerilen kaynaklardan başlayabilir ve ilham dolabilirsiniz. Keyifli gezinmeler.

 

Web sitelerinde içimizi açan ya da gıcıklayan küçücük noktalara göz atın: http://littlebigdetails.com

Bilindik web site ve uygulamaların UX tasarımını adım adım gözler önüne seriyor: http://uxarchive.com

UX’in her boyutu ve bağlantısını konu eden ilgi çekici yazılar için (İngilizce): https://uxmag.com

UX dimağına akademik derinlik eklemek isteyenlere (İngilizce): https://www.coursera.org/specializations/interaction-design

Yazar Hakkında

İlgili Yazılar

Yorum Yazın